2017/01/17

BAZTANGO BILGUNE FEMINISTAK URTEKO BALORAZIOA EGIN DU

2016. urtea bukatu zaigun honetan, eta 2017aren bidea abiatu dugularik, Baztango Bilgune Feministatik azkeneko urte honetan egindako lanaren balorazioa egin eta aurtengo prestatu ditugunak  azaldu nahiko genituen.
2016. urtean Baztango herri gehienetan eraso sexisten aurkako protokoloa martxan paratzea lortu genuen. Izan ere, Arraioz, Elbete eta Zigan ezik, bertze herri guztietan lortu dugu protokoloaren berri eman eta herriko besta batzordeekin informazio trukaketa egitea. Beraz, gurekin elkarlanean aritu diren herriak eskertu eta zoriondu nahi ditugu. Etorkizunari begira, aurten lortu ez bada ere, datozen urteetan Baztango herri guztietan protokolo hau martxan paratu nahiko genuen.
Protokoloa martxan paratu den herri ia guztiekin ere, protokoloaren balorazioa egiteko aukera  izan dugu. Orokorrean, besta batzordeen aldetik balorazioa arras positiboa izan da eta hauek egindako ekarpenei esker  hobetzeko arloak  ere identifikatu ditugu. Beraz, aurtengo herriko bestei begira hutsune horiek betetzen saiatuko gara. Informazioa ahal bada lehenago helaraziz, formazioa eskainiz eta gai honen inguruan interesa piztuz.
Protokoloa martxan paratu bada ere ez da herriko bestetan salaketarik izan. Berez hori berri ona izaten ahal den arren, aunitzetan  gertatzen da, erasoak gertatu eta erasotua aski babestuta sentitu ez izana salaketa hori paratzeko. Bertze kasuetan erasoa identifikatzeko zalantzak edukitzea eta horregatik ez salatzea. Adibide gisa paratzen dugu Elizondoko bestetan Elizondoko Elizan dantzatzen den Mutildantza baztertzailea. Hori ere emakumeen aurka ematen den eraso sexista baita, kolektiboa gainera. Berez, salaketa eza erasoen falta baina gehiago, konzientziazio faltagatik dela uste dugu.
Horregatik, Baztango Bilgune Feministatik, aurtengo udara begira formakuntza saioak antolatuko dira. Alde batetik, emakumeentzat autodefentsa feminista tailerrak, emakumeok gure burua ahaldunduz indarkeria matxistari aurre egiteko prestatzeko. Bertze aldetik, protokoloaren aplikazioari begira interesa duen guztientzat, erasoak identifikatzen laguntzeko eta protokoloaren eraginkortasuna hobetzeko tailerrak.
Formakuntza tailer hauen garrantzia azpimarratu nahi dugu, GUZTION ardura baita indarkeria matxistarekin bukatzea. Beraz, parte hartzera animatzen datzuegu!

INDARKERIA SEXISTAK DIMENTSIO ANITZ DITU


Picassenteko espetxean (Valentzia, Herrialde Katalanak) dago Sara Majarenas euskal presoa. Asteburuan, aitak bisitan atera zuen kalera haurra eta Las Provincias egunkariak zabaldu duenez, aitak, labanaz eraso zion haurrari. Ondoren, gizonak bere burua entregatu zuen polizia-etxean, esanez haurra hil zuela. Larrialdi zerbitzuak gizonezkoaren etxera heldu zirenean larri baina bizirik aurkitu zuten neska. Bi ebakuntza egin behar izan dizkiote, eta uneotan Valentziako La Fe erietxeko zainketa intentsiboen unitatean dago.

Indarkeria sexista kasu berri bat dugu gurean, indarkeria sexistak dimentsio anitz badituela adierazten dugu eta baita haurren kontrako bortizkeria sexistak ere: eraso fisikoak, psikologikoak, arduragabekeria fisikoa eta emozionala eta sexu-abusuak. Egoera lazgarri horietako bat da zuzeneko indarkeria, eta horren muturreko adibide dugu Valentzian, dispertsioaren ondorioz dagoen Sara Majarenas euskal presoaren alabaren aurka, haren bikotekide ohiak egindakoa. Iaz indarkeria fisikoaren adierazle gordinena izan zen Gasteizen, gizon batek bere bikotekidearen alaba, Alicia, erail zuen balkoitik botata. Haurren eta nerabeen bizi-ibilbidea, sozializazio-prozesua alegia, urraketaz betea dago. Jendartean, argi dago boterearen hegemonia nork duten: helduek, gizonek eta heterosexualek. Hori dela eta, hori mantentzeko tresnarik nagusiena bortxa izango da, eta horrek, modu eta forma anitz izango ditu. Horrenbestez, indarkeriaren monopolioa gizon helduek izango dute (gehienetan senarrak, aitak edo amaren bikotekide gizonak) eta hori sufritzen dutenak, berriz, jendartean zaurgarritasun-egoeran bizi diren era anitzetako subjektuak izango dira: emakumeak eta haurrak bereziki eta azken horietan ere gehienak neskatoak dira.

2017/01/16

ERDIZEN AZIENDENDAKO KORLEA EGIN DU BAZTANGO UDALAK

Erdizeko bazkaleku komunaleko nekazariekin  urtero egiten den bilkuran Pitzamar alderdian aziendendako korlea egitea behin eta berriz eskatu izan da. Aitzineko urteetako aurrekontu murritzarengatik orain artio ezin izan da egin; modu horretan, 2016ko azaroaren hondar aldean hasi eta abenduaren erdi alderat akitu dira hiru astez luzatu diren lan hauek. Korlea aziendak bildu eta markatzeko egin da, txertoak emateko eta eri diren azienda buruak tratatzeko. Korleak 15 x 8 metro neurtzen du eta akazia esolekin egin da. Gainera, aziendak korlerat bildu ahal izateko 200 metroko hesidura egin da. Halaber, korlearen zola berdintzeko mendiari ebaki bat egin zaio. Lanak Harri-lanek egin ditu eta, denera, 15.391 euroko kostua izan du.

Erdizeko bazkaleku komunaleko nekazariekin ondoko bilkura martxoaren 3an eginen da eta, bertan, urteko lanen balorazioa egiteaz gain ingurua mantendu eta hobetzeko proposamenak bilduko dira.



GAUR HASIKO DA EUSKAL NOBELA BELTZAREN ASTEA FERIATZAILEAK LIBURURAREKIN

Gaur Arizkunen elkartuko da IDAZLEEKIN SOLASEAN ekimena (H)ILBELTZAri hasiera emateko. Bertan Patxi larrion idazlea izanen da FERIATZAILEAK liburuari buruz solasean.

Bihar pausa eginen badu ere, aste osoan izanen dira ekitaldiak. Ondokoa Anizen izanen da, M.A. Elustondo kazetariarekin Gotzon Garateri buruz solasean. Gotzon Garate idazlea preziski Baztanen ibili zen zenbait baserrietan ikerketak egiten. Hori eta gauza gehiago kontatuko ditu Elustondok.

Egitaraua hemen

BAZTANGO EH BILDUK BATZARRA EGINEN DU HELDU DEN URTARRILAREN 24an


2017/01/13

JENDE MULTZO BAT ELKARTU ZEN ATZO ELIZONDOKO PLAZAN PORTUGALETEKO ERAILKETA MATXISTA SALATZEKO

Euskal Herriko Emakume Mundu martxaren Plataformak deitu du elkarretaratzea eta hauxe da bertan banatu duten testua:


​URTEKO LEHEN ERAILKETA MATXISTA EUSKAL HERRIAN! EMEKUME BAT BORTIZKI ERAILA IZAN DA PORTUGALETEN ASKI DA! Nazkatuak gaude!

Beste erailketa matxista baten berri izan dugu, lehenengoa dugu aurten Euskal Herrian. 92 urteko emakumea erail berri du gizon batek Portugaleten, 56 urteko bere semeak. Ama-semeak elkarrekin bizi ziren eta urtarrilaren 10ean hilik agertu zen bere etxean.

2016koa oso urte gogorra izan zen: zazpi emakume hil zituzten Euskal Herrian. Aurten indarkeria matxistaren ondorioz hildako lehen emakumezkoa da Portugaleteko andrea. Instituzioek ez dute abiatu genero indarkeriari lotutako protokolorik, ez baita izan bikotearen baitan emandako erasoa. Portugaleteko Udalak etxe barruko indarkeriatzat hartu du kasua. Honek indarkeriaren aurkako lege, protokolo eta bitarteko publikoetan hutsuneak azaleratzen ditu. Indarkeria matxistak hamaika erpin ditu eta bikotearen esparrua gainditzen du. 

(H)ILBELTZA AURKEZTU DUTE IRUÑEKO KARRIKIRIN


Atzo (H)ILBELTZA aurkeztu zuten Iruñean EUSKAL NOBELA BELTZAREN ASTEKO antolatzailetako bik: Maitane Maritorena eta Ernesto Prat. Beraiekin batean astean parte hartuko duten Patxi Larrion eta Eneko Aizpurua zituzten.

Ilbeltzaren 16tik 22rat Baztanen euskal nobela beltzaren baitan izanen diren ekitaldien berri eman zuten antolatzaileek, eta bide batez www.ilbeltza.eus web gunearen nondik norakoak azaldu dituzte. 

Egitarau osoa hemen

2017/01/10

GOTZON GARATERI BURUZ ARITUKO DA M.A. ELUSTONDO ANIZEN


EUSKAL NOBELA BELZTAREN ASTEAren barnean Gotzon garateri buruzko solasaldia izanen da Anizen ilbeltzaren 18an: BELTZ GUZIAK EZ DIRA BELE. M.A. Elustondoren eskutik.

Bidegileak kolekzioko Gotzon garateri buruzko alearen egilea da Elustondo, eta berari buruzko ikerketa lan sakona egilea. Zenbait hitzaldi, idatzi eginak. 


Gotzon Garate Goiartzun (Elgoibar, 1934 - Bilbo, 2008). Jesulaguna, euskal idazle eta filologoa, gure literaturaren adierazle handienetakoa sasoi batean. Marxismoaren gaineko hainbat lan argitaratu zituen euskaraz.  Hamaika polizia eleberriren egilea, nobela beltza euskaraz garatu zuen. Munduan lau hegaletan ibilki, atzerriko berri eman zuen zenbait lanetan. Berrogeitaka urtean Euskal Herrian baserriz baserri ibili eta askotariko atsotitz eta esapideak bildu zituen. Baztanen barna ibilia da. Estima handiko idazle eta, oroz gain, pertsona guztiz maitatua.

NOIZ: Ilbeltzaren 18a, asteazkena 19:00etan
NON: Anizko elkartean

KORRIKAREN IBILBIDEA JAKINARAZI DUTE

20. Korrikaren ibilbidea ezagutarazi zuen atzo AEK-k. Euskal Herri osotik pasako
den euskararen aldeko herri-lasterketa erraldoia martxoaren 30ean hasiko da Otxandion, eta apirilaren 9an amaituko da, Iruñean. Korrikaren 20. edizioa izango da aurtengoa, “BatZuk” lelopean (“Bat egitera, zuk egitera, euskaraz”). 
klikatu ikusteko
Baztandik apirilaren 3an pasatuko da. Baigorritik sartu eta Doneztebeko bidea hartuz.

2017/01/09

HELDU DEN ASTELEHENEAN IDAZLEEKIN SOLASEAN ARIZKUNEN

EUSKAL NOBELA BELTZAREN ASTEAren lehendabiziko ekitaldia izanen da 16koa. Bertan Patxi Larrion idazlea bere lehendabiziko nobelari buruz arituko da.


Zortzi Oscar sari jaso zituen Patton pelikularen eszena batzuk Urbasan eta Iruñean filmatu ziren 1969ko udaberrian. Maisonnave hotelean ostatu hartuta zeuden amerikanoak, eta haientzat zerbitzu lanetan ari zen nobela honetako protagonista, Martin Galdeano, bere adiskide Luis Urrarekin batera.
      Bigarren Mundu Gerra irudikatzeko tanke eta jeep ugari erabiliko zutenez, bi gazte nafarrei ez zitzaien ezinezkoa iruditu produkzio handi hartan negozioa egitea eta, bidenabar, zerbait berezia feriatzea. Lapurreta asmoa ez zen munta txikikoa ordea, nolabaiteko laguntzaren premian zeuden, konplize bat agian. Une horretan justuki abiatuko da kontakizun hau.
      Patxi Larrionen lehendabiziko nobelak, bizitasun harrigarri batez, koktel batean bezala irabiatu ditu jukutriak eta sekretuak, anbizioa eta traizioa, adiskidantza eta desira.

  • NON: Arizkungo medikuaren etxean
  • NOIZ: Ilbeltzaren 16a, 19:30ean

LARUNBATEAN MANIFESTAZIORAT JOATEKO AUTOBUSA


2017/01/07

SAIOAN AKITU DA KALERA KALERA KANPAINA

 
KALERA KALERA kanpaina abiatu zuten duela hilabete bat preso politiko ohiek Usurbilen egin zuten itxialdiarekin. Batzanen ere zenbait ekitaldi egin dira kanpainari atxikimendua adieraziz. Gaur izan da azkenekoa, eta Saioako puntan jende andana bildu da.

Sansilbestren presoen alde laster egin zutenak

GAUR AKITUKO DA KALERA KALERA KANPAINA BAZTANEN


2017/01/06

GAUR ALKATE BERRIEN KARGU HARTZEA

Hauek dira herriz herri ondoko bi urteetarako  Baztanek izanen dituen zinpeko alkateak:

ALMANDOZ: LUIS ROLDAN
AMAIUR: MIKEL MUJIKA
ANIZ: AINHOA MARITORENA AZKARATE
ARIZKUN: ASIER LIZARTZA
ARRAIOZ: JOSELU RETEGI
AZPILKUETA: MIGEL ANGEL AZKARRAGA
BERROETA: KARLOS GARAIKOETXEA
ELBETE: FERMIN ALMANDOZ
ELIZONDO: ALAZNE SANSIÑENA
ERRATZU: MIGEL ETXANDI IRIGOIEN
GARTZAIN: FERNANDO ARRAZTOA
IRURITA: PELLO OBREGOZO
LEKAROZ: MATTARI PLAZA
ORONOZ: RUTH PEÑA TENA
ZIGA: JUANA MARI GORTARI

2017/01/04

(H)ILBELTZAKO EGITARAUA BETE BETEA DATOR

Heldu den ilbeltzaren 16an hasita eta aste osoan zenbait ekitaldi izanen dira Baztanen EUSKAL NOBELA BELTZAREN baitan. Larunbateko bazkarirako txartelak salgai Zubipuntam, Dolatxaan eta ilbeltzabaztanen@gmail.com helbidean:

Urtarrilaren 16a,astelehena,19:30ean
Arizkungo liburutegi beltzan IDAZLEEKIN SOLASEAN : Patxi Larrion, FERIATZAILEAK liburuari buruz solasean.

Urtarrilaren 18a, asteazkena,19:00etan
Anizko elkartean SOLASALDIA,Beltz guztiak ez dira bele(Gotzon Garate oroimenean) M.A. Elustondo

Urtarrilaren 19a,ortzeguna,19:00etan Berroetako Gure Ametsa elkartean. SOLASALDIA.Patziku hil arte solasean. Patxiku Perurena Hilen Xarma liburuaren inguruan

Urtarrilaren 20a, ortzirala, 19:00etan Elizondoko Arizkunenea Kultur Etxean BIDEO EMANKIZUNA, Euskal Harriaren ABDak,laburmetraia ilun aukeratuak Beñat Iturriotz,Santi Leone,Ane Urkiola

Urtarrilaren 21a,larunbata 
  • 11:00etan Elizondoko Arizkunenea Kultur Etxean, MAHAI INGURUA, Fikziorako argudioak,politikaren trama beltzetik Iratxe Fresneda,Gorka Bereziartua.Moderatzailea : Mikel Soto
  • 14:00etan Erratzuko Etxeleberteko txokoa elkartean BAZKARIA
  • Ondorik, elkartean berean LIBURU AURKEZPENAK
Lehertu da festa,Eneko Aizpurua
Ultimes déchets,Itxaro Borda
33 ezkil,Miren Gorrotxategi
Freeport,Ander Odriozola
  •  Ondotik, Erratzuko ostatuetan barna: SUSMAGARRIEN GAUA
  •  21:00etan Erratzuko Etxeleberteko txokoa elkartean KONTZERTUA Dix eta biok. Markos Untzeta
Urtarrilaren 22a,igandea 
  • Lekarozko Plazan, 11:30ean IPUIN KONTAKETA TEATRALIZATUA
  • Elizondoko Arizkunenea Kultur Etxean,19:00etan BERTSO TRAMA Andoni Egaña,Julio Soto,Onintza Enbeitia,Alaia Martin
    • Gai jartzailea : Josu Goikoetxea


2016/12/31

GAUR PRESOEN ALDE LASTER EGIN SANSILBESTREN!

Sansilbestren laister egiteko asmoik bai? Kalera kalera ekimenak jendea anaimatu du kamiseta jantzi eta denak batera, Euskal preso eta iheslariak etxerat ekartzeko aldarria elizondoko karriketan zabaltzerat: 31an hurbildu plazara, kamixeta jantzi eta eman zure alea 2017an etxeko mahaian aulki hutsik izan ez dadin. Ánimo eta parte hartu!!!!


2016/12/30

"BERTZE BEHIN LEKAROZ AROZTEGIAREN PROIEKTUAREN KONTRA DAGOELA ERAKUTSI DU"

Lekarozko alkatearen aukeraketak, bertze behin,  herria Aroztegiako proiektuaren aurka dagoela agerian utzi du. Igandean egindako bozketaldian, lekaroztarrek bi hautagaien bidez Aroztegiko proiektuari buruz beren iritzia hirugarren aldiz emateko aukera izan zuten eta, oraingoan ere, aise, proiektuaren kontrako iritzia nagusitu zen, Mattari Plazak 111 bozka izan baitzituen eta Agurtzane Elizegik 46. Honek guztiak Nafarroako Gobernuaren eta Geroa Bairen inposizioa agerian uzten du eta Aroztegiako Udalez Gaindiko Sektore Plana edo PSIS iruzur politikoa dela. Herritarren iritzia saihesteko erabaki politiko lotsagarria.

2009an herriko batzarrak deituriko herri-galdeketan lekaroztarrak proiektuaren aurka agertu ziren. 2016ko ereiaroan Batzar Nagusiak antolatutako herri-galdeketan, Lekarozen, Baztan osoan bezala, ezezkoa nagusitu zen eta joan den abenduaren 25ean Lekarozen egindako alkateen hautaketan, bertze behin proiektuari ezezkoa nagusitu da. Isabel Elizalde kontseilari andreak herritarren iritziaren oihartzuna aditzen ote duen ez dakigu, baina, argia eta garbia da: Aroztegian proiektu urbanistikorik EZ.

Ildo horretatik, azken asteetan eskualdeko alkateek egindako agerraldia aipagarria da. Herritarren erabakitzeko eskubidea defendatuz eta Udalen autonomia aldarrikatuz, PSISaren erabilera gaizto eta bihurria agerian paratu baitute. Inguruko alkateek ez badute PSISa beharrezkoa ikusten zein da Aroztegiko proiektua PSIS bezala tramitatzeko arrazoia? Isabel Elizalde kontseilari andreak horri buruzko erantzunik ba al du? Non daude Manu Ayerdik dioen bezala,  Baztandik kanpo proiektu hau beraiendako nahiko lituzketen herriak?


Lehendabiziko egunean bezala herritarren iritzia errespetatzeko eskatzen segitzen dugu: Aroztegia gelditu! Geldituko dugu.

2016/12/29

"KARTZELAREN BARNEKO KARTZELA DA EMAKUMEENA"


Jendez bete zen atzo Arizkunenean KALERA KALERA kanpainaren barnean antolatutako solasaldia. Emakumeei buruz arituko den LISIPE kolekzioaren barnean lehendabiziko liburua da  Borroka armatua eta kartzela. Bertan emakumeen rola eta emakumeen irudiaz aritu ziren.

Oihana Etxebarrieta liburuaren egiletako bat eta Jone Lozano preso ohiak parte hartu zuten solasaldian eta biak galdera berarekin hasi zuten beren solasa: PRESO POLITIKOA erraten dugunean, zer dugu buruan? Gizona

Oihana Etxebarrieta nazionalismoaren sorrerarekin hasi zuen bere solasaldia, Sabino Aranar deskribatzen zuen emakumearen rolak oraindik ere baduelakoz militantziaren gain eragina (zaintzailea, objetua subjetu beharrean, iritzirik gabekoa eta abar).

Ondotik emakumeen kartzelen argazki bat egin zuen, eta bertze gauzen artean emakume presoen zigor hirukoitza azaldu zuen: soziala ("ez duzu zure rola bete"), pertsonala ("hanka sartu dut, zergatik nago hemen?") eta presondegikoa (kartzelan azkenak dira: modulo txarrenetan, aisialdi aukera eskaxagoekin, formakuntza feminizatuak, zaintza zorrotzagoa eta abar). Laugarren zigorra aipatu zuen ere bai: preso politikoak izateagatik jasaten duten dispertsioa zorrotzagoa da emakume preso guttiago izatean aukera aise gehiago dutelakoz bakartzeko. Arantxa Zuluetaren kasua aipatu zuen.

Bikote harremanak aztertzen ditu liburuak eta bertze zenbait gauzen artean zaintza feminizatua dagoela erran zuen: gizon presoen bikotea emakumezkoa delarik, zaintza naturalizatua da eta emakume presoen gizonezko bikotea berriz goraipatua. 

Jone Lozanok hitza hartu zuelarik Oihanak egindako argazkiari kolorea eman zuen bere bizipenak kontatuz. Frantziako kartzeletan lau urtez eman zituen Jonek, hoietako azkena bakartua. Liburuak emakume presoak erdigunerat ekartzea eskertu zuen, gaia mahai gaienan paratuz ikasteko aukera ematen duelakoz. Presoen irudi maskulinoaz aparte adina ere aipatu zuen, inoiz ez dugulakoz gazte irudikatzen.

Kartzelaren espazioaz eta aukeretaz aritu zen. "Espazio eskaxagoa izateaz aparte, kartzelaren barneko kartzela dela erraten dugu, pareta haundi batekin bereiztua dagoelakoz. Zuzendariarengana edo burokrazioako bertze edozein tramitea egiteko, aise ate gehiago gurutzatu behar du emakumezko batek gizonezkoak baino. 
Aktibitateak eta formakuntzak arras feminizatuak daude ere bai: sukaldaritza, punto, estetika eta abar eskeintzen zizkiguten. Medikua, zerbitzuak, kantina eta abar aise murritzagoak genituen gizonenak baino.
24 orduz zaintzailea genuen, bulnerableagoak omen garelakoz eta aldi berean desioaren probokatzaileak. Etengabeko guttiespen sensazioa nuen kartzelan. Morala da gehien matxakatzne dutena: "zer ari zara hemen, zure lekua zure seme-alabak zaintzen da, ez zara emakume ona, ez zara ama ona, ez zara bikote ona..."  Azken finean gurea ez da bakarrik arau haustea, bertze edozein presoena bezala, gurea "pekatua" ere bada. Neretako lobotomia saio bat izan zen kartzelaldia, ni reprogramatzeko saio bat. 

2016/12/27

"URRUTI VS GERTU" DOKUMENTALA


‘Urruti vs gertu’ dokumentalak Etxarri Aranazko herritarren ahotik preso politikoen sakabanaketaren bizipena dakar, kilometro luzeetan banatzen den mapa.